«Είναι το guilty pleasure μου», λες χαμογελώντας πριν παραδεχτείς ότι βλέπεις ένα συγκεκριμένο reality, ακούς ένα υπερβολικά catchy pop τραγούδι ή έχεις δει την ίδια ρομαντική κωμωδία επτά φορές. Αλλά γιατί χρειάζεται να απολογηθείς για κάτι που απλώς σου αρέσει;
Ποιος αποφασίζει ποια απόλαυση είναι ένοχη;
Ο όρος guilty pleasure υπονοεί ότι υπάρχει μια ιεραρχία γούστου. Πάνω βρίσκονται τα έργα που θεωρούμε σοβαρά, ποιοτικά ή κοινωνικά αποδεκτά. Κάτω βρίσκονται όσα απολαμβάνουμε αλλά αισθανόμαστε ότι πρέπει να δικαιολογήσουμε.
Μόνο που η απόλαυση δεν είναι διαγωνισμός πολιτιστικού κύρους. Ένα απαιτητικό φιλμ μπορεί να σου προσφέρει πολλά, αλλά και μια ανάλαφρη σειρά μπορεί να σου χαρίσει ακριβώς το διάλειμμα που χρειαζόσουν.
Το internet έκανε το γούστο δημόσια ταυτότητα
Παλιά μπορούσες να ακούς ένα τραγούδι χωρίς να αποτελεί δήλωση για το ποιος είσαι. Τώρα οι playlists, οι αγαπημένες ταινίες και τα ετήσια μουσικά στατιστικά συχνά λειτουργούν σαν μικρές προσωπικές βιτρίνες.
Όταν το γούστο μας γίνεται δημόσιο, αρχίζουμε να το επιμελούμαστε. Θέλουμε να δείχνουμε ενδιαφέροντες, ενημερωμένοι και αρκετά cool. Έτσι ένα τραγούδι που μας φτιάχνει τη διάθεση μπορεί ξαφνικά να μοιάζει με κάτι που πρέπει να υπερασπιστούμε.
Το «κακό» και το «μου αρέσει» μπορούν να συνυπάρχουν
Δεν χρειάζεται να θεωρείς ένα έργο αριστούργημα για να το απολαμβάνεις. Μπορεί να βλέπεις τις αδυναμίες του σεναρίου, να γελάς με τους υπερβολικούς διαλόγους και παρ’ όλα αυτά να περνάς εξαιρετικά.
Η κριτική σκέψη δεν εξαφανίζεται επειδή διασκεδάζεις. Μπορείς να αναγνωρίζεις τα προβλήματα μιας παραγωγής χωρίς να απαγορεύεις στον εαυτό σου κάθε χαρά που σου προσφέρει.
Η ειρωνεία ως ασπίδα
Μερικές φορές λέμε ότι κάτι μας αρέσει «ειρωνικά» για να μην εκτεθούμε. Αν κάποιος μας κοροϊδέψει, μπορούμε να απαντήσουμε ότι έτσι κι αλλιώς δεν το παίρναμε στα σοβαρά.
Αλλά η συνεχής ειρωνική απόσταση μπορεί να γίνει κουραστική. Δεν είναι κακό να ενθουσιάζεσαι με ένα pop chorus, να συγκινείσαι με μια προβλέψιμη σκηνή ή να ξέρεις απ’ έξω τους στίχους ενός τραγουδιού που δεν θα έμπαινε ποτέ σε λίστα «σοβαρής μουσικής».
Άλλο προσωπικό γούστο, άλλο πραγματική βλάβη
Φυσικά δεν είναι όλα τα προϊόντα ψυχαγωγίας υπεράνω κριτικής. Μπορούμε να συζητάμε για προβληματικά μηνύματα, πρακτικές παραγωγής ή στερεότυπα. Το να απολαμβάνεις κάτι δεν σημαίνει ότι δεν μπορείς να το εξετάζεις κριτικά.
Αλλά άλλο αυτή η ουσιαστική συζήτηση και άλλο να ντρέπεσαι επειδή σου αρέσει μια εύκολη κωμωδία ή ένα dance hit.
Ας κρατήσουμε απλώς το pleasure
Η ζωή έχει αρκετές πραγματικές ενοχές και υποχρεώσεις. Δεν χρειάζεται να προσθέτουμε μία ακόμη επειδή χαμογελάσαμε με μια ταινία που οι φίλοι μας θεωρούν cheesy.
Αν κάτι σε διασκεδάζει, σε χαλαρώνει ή σου θυμίζει μια όμορφη στιγμή, μπορείς να το πεις χωρίς προειδοποιητική ταμπέλα. Και αν κάποιος σηκώσει το φρύδι, δεν χρειάζεται να ετοιμάσεις παρουσίαση με επιχειρήματα.
Ίσως η πιο απελευθερωτική πολιτιστική άποψη να είναι αυτή: μου αρέσει. Τέλος.





