Είναι 25 του μήνα. Ανοίγεις το banking app, κοιτάζεις το υπόλοιπο και κάνεις την ίδια ερώτηση που έχεις κάνει άλλες εκατό φορές: «Μα πού πήγαν όλα τα λεφτά;»
Δεν θυμάσαι να αγόρασες κάτι ιδιαίτερα ακριβό. Δεν πήγες ταξίδι, δεν πήρες καινούργιο κινητό, δεν έκανες κάποια τεράστια αγορά.
Κι όμως, το ποσό στον λογαριασμό σου είναι αρκετά μικρότερο από αυτό που περίμενες.
Μερικές φορές, η απάντηση βρίσκεται στις μικρές καθημερινές συναλλαγές που κάνουμε σχεδόν αυτόματα.
Όχι επειδή ένας καφές είναι η αιτία όλων των οικονομικών προβλημάτων μας. Αλλά επειδή αρκετά μικρά ποσά, όταν επαναλαμβάνονται, μπορούν να γίνουν μια σημαντική μηνιαία δαπάνη.
Ο καφές των €3,50 που γίνεται €70
Ας ξεκινήσουμε με κάτι απλό.
Αν αγοράζεις έναν καφέ των €3,50 κάθε εργάσιμη ημέρα, για 20 ημέρες τον μήνα, το συνολικό ποσό είναι €70.
Σε έναν χρόνο, με την ίδια συχνότητα, φτάνει τα €840.
Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να σταματήσεις να αγοράζεις καφέ. Για πολλούς ανθρώπους, είναι μια μικρή καθημερινή απόλαυση που αξίζει τα χρήματά της.
Το χρήσιμο είναι να ξέρεις πόσο κοστίζει συνολικά και να αποφασίζεις συνειδητά αν θέλεις να το διατηρήσεις.
Το delivery που έγινε συνήθεια
Μια κουραστική ημέρα, μια βραδιά που δεν έχεις διάθεση να μαγειρέψεις, μια παραγγελία επειδή απλώς βαριέσαι να σκεφτείς τι θα φας.
Το delivery είναι βολικό. Όμως το τελικό ποσό δεν περιλαμβάνει πάντα μόνο το φαγητό.
Μπορεί να υπάρχουν έξοδα διανομής, χρεώσεις υπηρεσίας ή επιπλέον προϊόντα που προσθέτεις την τελευταία στιγμή.
Αν μια παραγγελία κοστίζει €15 και την κάνεις δύο φορές την εβδομάδα, ξοδεύεις περίπου €120 σε τέσσερις εβδομάδες.
Και πάλι, δεν υπάρχει τίποτα κακό στο να παραγγέλνεις. Αρκεί να γνωρίζεις πόσο συχνά συμβαίνει και αν χωρά στον προϋπολογισμό σου.
Οι συνδρομές που συνεχίζουν να πληρώνονται μόνες τους
Μια πλατφόρμα streaming, μια εφαρμογή μουσικής, λίγος επιπλέον αποθηκευτικός χώρος, μια εφαρμογή που δοκίμασες δωρεάν και μετά ξέχασες να ακυρώσεις.
Καθεμία μπορεί να μοιάζει με μικρό ποσό.
Όταν όμως προστίθενται όλες μαζί, ίσως ανακαλύψεις ότι πληρώνεις κάθε μήνα για υπηρεσίες που χρησιμοποιείς ελάχιστα.
Αν, για παράδειγμα, έχεις τρεις συνδρομές των €8, το συνολικό κόστος είναι €24 τον μήνα ή €288 τον χρόνο.
Η λύση δεν είναι απαραίτητα να ακυρώσεις τα πάντα. Ξεκίνα ελέγχοντας τι πραγματικά χρησιμοποιείς.
Το «μόνο €5» που επαναλαμβάνεται
Ένα σνακ στο περίπτερο. Κάτι μικρό από το φαρμακείο. Μια προσφορά που είδες τυχαία. Ένα αξεσουάρ που δεν χρειαζόσουν ιδιαίτερα.
Οι αγορές αυτές δεν είναι πάντα πρόβλημα από μόνες τους.
Όταν όμως κάνεις μια επιπλέον αγορά των €5 τρεις φορές την εβδομάδα, το ποσό φτάνει περίπου τα €60 σε τέσσερις εβδομάδες.
Και το πιο δύσκολο είναι ότι τέτοιες συναλλαγές συχνά δεν τις θυμόμαστε στο τέλος του μήνα.
Πόσο μπορούν να γίνουν όλα μαζί;
Ας βάλουμε τα παραπάνω υποθετικά παραδείγματα σε έναν πίνακα:
| Έξοδο | Ενδεικτικό κόστος ανά 4 εβδομάδες |
|---|---|
| Καφές €3,50 × 20 ημέρες | €70 |
| Delivery €15 × 8 φορές | €120 |
| Τρεις συνδρομές των €8 | €24 |
| Μικροαγορές €5 × 12 φορές | €60 |
| Σύνολο | €274 |
Τα €274 είναι ένα ενδεικτικό άθροισμα, όχι ποσό που ξοδεύει ο μέσος Κύπριος.
Επίσης, τα παραδείγματα αφορούν τέσσερις εβδομάδες και όχι έναν ημερολογιακό μήνα ακριβώς.
Το ενδιαφέρον είναι να δεις πώς μικρές και επαναλαμβανόμενες χρεώσεις μπορούν να δημιουργήσουν ένα ποσό που ίσως δεν είχες υπολογίσει.
Το challenge των 7 ημερών
Αν θέλεις να καταλάβεις καλύτερα τις συνήθειές σου, δοκίμασε κάτι απλό για μία εβδομάδα.
Ημέρα 1: Γράψε κάθε έξοδο
Από τον καφέ μέχρι το σούπερ μάρκετ, σημείωσε όσα πληρώνεις. Μπορείς να χρησιμοποιήσεις το κινητό σου, ένα τετράδιο ή ένα απλό spreadsheet.
Ημέρα 2: Έλεγξε τις συνδρομές σου
Άνοιξε τις επαναλαμβανόμενες πληρωμές και δες ποιες υπηρεσίες χρησιμοποιείς πραγματικά.
Ημέρα 3: Παρατήρησε τις αυθόρμητες αγορές
Πριν αγοράσεις κάτι που δεν είχες προγραμματίσει, ρώτησε τον εαυτό σου αν το θέλεις πραγματικά ή αν απλώς σου τράβηξε την προσοχή εκείνη τη στιγμή.
Ημέρα 4: Δες το πραγματικό κόστος μιας παραγγελίας
Σύγκρινε την τιμή των προϊόντων με το τελικό ποσό που εμφανίζεται στο checkout, μαζί με τυχόν πρόσθετες χρεώσεις.
Ημέρα 5: Κάνε μια αγορά με λίστα
Αν έχεις προγραμματισμένα ψώνια, πήγαινε με λίστα και παρατήρησε αν σε βοηθά να αποφεύγεις αγορές που δεν είχες σκοπό να κάνεις.
Ημέρα 6: Βρες ένα έξοδο που δεν σου προσφέρει ιδιαίτερη αξία
Δεν χρειάζεται να κόψεις κάτι που αγαπάς. Ψάξε πρώτα μια δαπάνη που κάνεις από συνήθεια αλλά δεν σε ευχαριστεί ιδιαίτερα.
Ημέρα 7: Κοίτα τη συνολική εικόνα
Πρόσθεσε τα ποσά και χώρισέ τα σε τρεις κατηγορίες: απαραίτητα, χρήσιμα και προαιρετικά.
Ο στόχος δεν είναι να αισθανθείς ενοχές για όσα ξόδεψες. Είναι να έχεις καλύτερη εικόνα πριν πάρεις αποφάσεις.
Μην πέσεις στην παγίδα του «φταις επειδή παίρνεις καφέ»
Υπάρχει κάτι που πρέπει να ξεκαθαρίσουμε.
Οι μικρές αγορές δεν εξηγούν από μόνες τους τις οικονομικές δυσκολίες ενός ανθρώπου.
Το ενοίκιο, οι δόσεις δανείων, το κόστος ενέργειας, τα τρόφιμα και άλλες βασικές ανάγκες μπορούν να αποτελούν πολύ μεγαλύτερο μέρος του μηνιαίου προϋπολογισμού.
Αν τα απαραίτητα έξοδα ξεπερνούν το διαθέσιμο εισόδημα, η περικοπή μερικών καφέδων δεν λύνει το βασικό πρόβλημα.
Η παρακολούθηση των μικρών δαπανών είναι ένα εργαλείο καλύτερης οργάνωσης, όχι μια μαγική συνταγή οικονομικής ασφάλειας.
Δεν χρειάζεται να κόψεις όλες τις μικρές χαρές
Το ζητούμενο δεν είναι να ζεις με ένα κομπιουτεράκι στο χέρι ή να αισθάνεσαι άσχημα κάθε φορά που αγοράζεις κάτι για τον εαυτό σου.
Είναι να γνωρίζεις πού πηγαίνουν τα χρήματά σου και να μπορείς να αποφασίζεις ποια έξοδα αξίζουν για σένα.
Ίσως ανακαλύψεις ότι ο καθημερινός καφές είναι μια απόλαυση που θέλεις να κρατήσεις, αλλά μια ξεχασμένη συνδρομή δεν σου προσφέρει τίποτα.
Ή ότι προτιμάς να περιορίσεις μία παραγγελία την εβδομάδα για να έχεις περισσότερα χρήματα για μια εκδρομή ή μια έξοδο με φίλους.
Δεν έχει σημασία να ξοδεύεις όσο το δυνατόν λιγότερα. Έχει σημασία να ξέρεις τι πληρώνεις και γιατί.
Τα ποσά του άρθρου είναι υποθετικά παραδείγματα για σκοπούς προσωπικού προϋπολογισμού. Δεν αποτελούν έρευνα τιμών ή στατιστικά στοιχεία καταναλωτικής συμπεριφοράς στην Κύπρο.
