Έχεις χιλιάδες τραγούδια διαθέσιμα με ένα tap, περισσότερους καλλιτέχνες απ' όσους θα μπορούσες να ακούσεις σε μία ζωή και έναν αλγόριθμο που υποτίθεται ότι ξέρει ακριβώς τι σου αρέσει. Κι όμως, κάπως καταλήγεις να ακούς τα ίδια 25 τραγούδια ξανά και ξανά. Ή, ακόμα χειρότερα, 25 καινούρια τραγούδια που ακούγονται σαν το ίδιο τραγούδι.
Οι streaming πλατφόρμες έχουν κάνει τη μουσική ανακάλυψη απίστευτα εύκολη. Δεν χρειάζεται να ψάχνεις σε δισκοπωλεία, να περιμένεις μια συγκεκριμένη εκπομπή στο ραδιόφωνο ή να παρακαλάς τον φίλο σου να σου γράψει ένα CD. Πατάς play και οι προτάσεις έρχονται μόνες τους.
Αλλά υπάρχει μια μικρή παγίδα: το να σου προτείνεται συνεχώς μουσική που σου αρέσει δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ανακαλύπτεις κάτι πραγματικά καινούριο.
Ο αλγόριθμος αγαπά το γνώριμο
Αν ακούς συχνά indie pop, είναι λογικό οι προτάσεις σου να γεμίζουν με περισσότερη indie pop. Αν έχεις περάσει δύο εβδομάδες ακούγοντας sad songs, η εφαρμογή μπορεί να συνεχίσει να σου σερβίρει μελαγχολία ακόμα κι όταν εσύ έχεις αλλάξει διάθεση.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ο αλγόριθμος κάνει κακή δουλειά. Αντίθετα, συχνά κάνει ακριβώς αυτό για το οποίο σχεδιάστηκε: προσπαθεί να προβλέψει τι είναι πιθανό να ακούσεις και να απολαύσεις.
Το πρόβλημα ξεκινά όταν το μουσικό σου παρελθόν αρχίζει να καθορίζει υπερβολικά το μουσικό σου μέλλον. Επειδή σου άρεσαν πέντε συγκεκριμένοι καλλιτέχνες, δεν σημαίνει ότι θέλεις να ακούς για πάντα άλλους πενήντα που τους μοιάζουν.
Κάπως έτσι δημιουργείται ένα προσωπικό μουσικό comfort zone. Είναι ευχάριστο, είναι βολικό, αλλά δεν αφήνει πάντα αρκετό χώρο για εκπλήξεις.
Το Discover Weekly δεν είναι ολόκληρος ο μουσικός κόσμος
Οι προσωποποιημένες playlists μπορούν να είναι εξαιρετική αφετηρία. Μπορούν να σου συστήσουν μικρούς καλλιτέχνες, άγνωστα κομμάτια και μουσικές σκηνές που δεν είχες εξερευνήσει.
Αλλά παραμένουν μία μόνο διαδρομή μέσα σε έναν τεράστιο μουσικό χάρτη.
Υπάρχουν είδη που δεν έχεις ακούσει ποτέ, μουσικές σκηνές από χώρες που δεν έχεις επισκεφθεί, παλιοί δίσκοι που δεν έγιναν ποτέ viral και καλλιτέχνες που δεν ταιριάζουν εύκολα σε κάποιο συγκεκριμένο playlist mood.
Αν βασίζεσαι αποκλειστικά στις αυτόματες προτάσεις, μπορεί να ανακαλύπτεις συνεχώς καινούρια ονόματα χωρίς να βγαίνεις πραγματικά από την ίδια μουσική γειτονιά.
Άφησε άλλους ανθρώπους να διαλέξουν
Ένας από τους καλύτερους τρόπους να βρεις μουσική που δεν περίμενες είναι να αφήσεις για λίγο τον αλγόριθμο στην άκρη και να εμπιστευτείς ανθρώπους.
Έναν DJ που παίζει περίεργα κομμάτια σε ένα μικρό bar. Έναν φίλο με εντελώς διαφορετικό γούστο. Μια ραδιοφωνική εκπομπή που δεν ξέρεις τι θα παίξει μετά. Ένα ανεξάρτητο μουσικό site. Ένα μικρό label που κυκλοφορεί πράγματα που δεν εμφανίζονται στις συνηθισμένες λίστες.
Η διαφορά είναι ότι οι άνθρωποι δεν επιλέγουν πάντα με βάση το τι έχεις ήδη ακούσει. Μπορεί να σου προτείνουν κάτι επειδή τους συγκίνησε, επειδή τους θύμισε μια συγκεκριμένη στιγμή ή επειδή πιστεύουν ότι αξίζει να το ακούσεις, ακόμα κι αν στην αρχή σου φανεί παράξενο.
Μερικές από τις καλύτερες μουσικές προτάσεις δεν είναι αυτές που ταιριάζουν στο γούστο σου. Είναι αυτές που το αλλάζουν.
Άκου ολόκληρα albums, όχι μόνο μεμονωμένα tracks
Το shuffle έχει τα καλά του. Μπορείς να περάσεις από έναν καλλιτέχνη σε άλλον μέσα σε δευτερόλεπτα και να φτιάξεις το soundtrack της ημέρας σου χωρίς ιδιαίτερη προσπάθεια.
Όμως ένα album είναι συχνά κάτι περισσότερο από μια συλλογή τραγουδιών.
Η σειρά των κομματιών, οι αλλαγές στον ρυθμό, οι πιο ήσυχες στιγμές και τα τραγούδια που δεν θα γίνονταν ποτέ singles μπορούν να δημιουργήσουν μια εντελώς διαφορετική εμπειρία.
Δοκίμασε να βάλεις έναν δίσκο από την αρχή μέχρι το τέλος, χωρίς shuffle και χωρίς να προσπερνάς κάθε κομμάτι που δεν σε κερδίζει στα πρώτα δέκα δευτερόλεπτα.
Μπορεί να μη σου αρέσουν όλα. Δεν πειράζει. Η μουσική δεν είναι υποχρεωμένη να περνάει ένα άμεσο τεστ ενδιαφέροντος για να αξίζει τον χρόνο σου.
Άκου κάτι που θεωρητικά «δεν είναι για εσένα»
«Δεν ακούω jazz». «Δεν μου αρέσει η ηλεκτρονική μουσική». «Η country δεν είναι του στιλ μου».
Όλοι έχουμε τέτοιες μικρές μουσικές ταμπέλες. Μας βοηθούν να περιγράφουμε το γούστο μας, αλλά μερικές φορές λειτουργούν και σαν πόρτες που έχουμε κλείσει χωρίς να κοιτάξουμε τι υπάρχει από πίσω.
Δεν χρειάζεται να αγαπήσεις κάθε είδος. Αλλά αξίζει πού και πού να δοκιμάζεις κάτι που δεν θα επέλεγες αυθόρμητα.
Άκου έναν δίσκο από μια διαφορετική δεκαετία. Δοκίμασε έναν καλλιτέχνη από μια χώρα που δεν γνωρίζεις μουσικά. Πάτα play σε ένα genre που μέχρι χθες θεωρούσες βαρετό.
Στη χειρότερη περίπτωση, θα επιβεβαιώσεις ότι δεν είναι για εσένα. Στην καλύτερη, θα ανακαλύψεις κάτι που δεν ήξερες ότι σου έλειπε.
Μην κάνεις skip πριν δώσεις μια ευκαιρία
Έχουμε συνηθίσει να αποφασίζουμε πολύ γρήγορα. Ένα τραγούδι ξεκινά, περνούν λίγα δευτερόλεπτα, δεν συμβαίνει κάτι εντυπωσιακό και το δάχτυλο πηγαίνει αυτόματα στο επόμενο.
Μόνο που δεν είναι όλα τα τραγούδια φτιαγμένα για να σε κερδίζουν αμέσως.
Κάποια χτίζονται αργά. Κάποια έχουν περίεργες εισαγωγές. Κάποια αποκαλύπτουν το καλύτερό τους σημείο όταν έχεις ήδη σταματήσει να περιμένεις το επόμενο.
Δεν χρειάζεται να πιέζεις τον εαυτό σου να ακούει μουσική που δεν του αρέσει. Αλλά υπάρχει διαφορά ανάμεσα στο «δεν μου αρέσει» και στο «δεν μου τράβηξε την προσοχή μέσα σε οκτώ δευτερόλεπτα».
Πήγαινε σε ένα live χωρίς να ξέρεις όλα τα τραγούδια
Έχουμε την τάση να αγοράζουμε εισιτήρια κυρίως για καλλιτέχνες που ήδη αγαπάμε. Και λογικό είναι. Αλλά ένα μικρό live με ένα άγνωστο συγκρότημα μπορεί να γίνει μία από τις πιο ενδιαφέρουσες μουσικές εμπειρίες σου.
Η ζωντανή μουσική προσθέτει πράγματα που δεν χωρούν εύκολα σε ένα recommendation system: την ενέργεια του χώρου, την αντίδραση του κοινού, τον τρόπο που ένας καλλιτέχνης μεταμορφώνει ένα τραγούδι πάνω στη σκηνή.
Μπορεί ένα κομμάτι που δεν θα αποθήκευες ποτέ σε playlist να αποκτήσει εντελώς διαφορετικό νόημα όταν το ακούσεις live.
Και κάπως έτσι, αντί να βρεις απλώς ένα ακόμα τραγούδι, βρίσκεις μια ολόκληρη καινούρια μουσική ιστορία να ακολουθήσεις.
Φτιάξε χώρο για το απρόβλεπτο
Δεν χρειάζεται να διαγράψεις τις playlists σου, να σταματήσεις το streaming ή να μετατραπείς στον άνθρωπο που αγοράζει μόνο obscure βινύλια και λέει «δεν το ξέρεις αυτό» σε κάθε συζήτηση.
Αρκεί να αλλάξεις λίγο τον τρόπο που ψάχνεις.
Μια φορά την εβδομάδα, άκου έναν ολόκληρο άγνωστο δίσκο. Ζήτα από έναν φίλο να σου στείλει τρία τραγούδια που αγαπά. Διάλεξε ένα μουσικό είδος που δεν γνωρίζεις. Ψάξε ποιοι καλλιτέχνες επηρέασαν κάποιον που ήδη ακούς.
Δεν είναι διαγωνισμός μουσικών γνώσεων. Δεν χρειάζεται να έχεις άποψη για κάθε καινούρια κυκλοφορία ή να είσαι πάντα ο πρώτος που ανακάλυψε τον επόμενο μεγάλο καλλιτέχνη.
Το θέμα είναι να θυμηθείς ότι η μουσική μπορεί ακόμα να σε εκπλήσσει.
Η καλύτερη ανακάλυψη ίσως είναι αυτή που δεν θα σου πρότεινε ποτέ κανείς
Οι αλγόριθμοι είναι χρήσιμοι. Μας εξοικονομούν χρόνο, μας συστήνουν μουσική και κάνουν την καθημερινή ακρόαση πιο εύκολη.
Αλλά το μουσικό σου γούστο δεν είναι ένας σταθερός φάκελος με δεδομένα. Αλλάζει μαζί σου. Μεγαλώνει, μπερδεύεται, δοκιμάζει πράγματα και μερικές φορές ερωτεύεται ένα τραγούδι που δεν έχει καμία λογική σχέση με όσα άκουγες μέχρι χθες.
Ο αλγόριθμος μπορεί να ξέρει τι σου άρεσε μέχρι σήμερα. Δεν χρειάζεται να αποφασίζει και τι θα σου αρέσει αύριο.
