Ανοίγεις το Instagram και βλέπεις ανθρώπους να ταξιδεύουν συνεχώς. Στο TikTok όλοι φαίνεται να έχουν την ίδια πρωινή ρουτίνα. Στο Pinterest κυριαρχεί ένα συγκεκριμένο στιλ. Και στο feed σου εμφανίζεται ξανά και ξανά το ίδιο προϊόν που, σύμφωνα με δεκάδες βίντεο, πρέπει οπωσδήποτε να αποκτήσεις.
Μετά από λίγη ώρα αρχίζεις να αισθάνεσαι ότι αυτός είναι ο κόσμος.
Ότι όλοι ταξιδεύουν περισσότερο από εσένα. Ότι όλοι έχουν καλύτερα σπίτια. Ότι όλοι ακολουθούν τις ίδιες τάσεις και ότι εσύ είσαι κάπως εκτός.
Μόνο που υπάρχει μια σημαντική λεπτομέρεια: αυτό που βλέπεις δεν είναι ολόκληρη η πραγματικότητα. Είναι μια επιλεγμένη εκδοχή της.
Το feed σου είναι προσωπικό, όχι αντικειμενικό
Οι πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης χρησιμοποιούν συστήματα προτάσεων για να επιλέγουν ποιο περιεχόμενο θα εμφανίζεται σε κάθε χρήστη.
Οι προηγούμενες αλληλεπιδράσεις σου μπορούν να επηρεάζουν αυτές τις προτάσεις.
Αν παρακολουθείς συχνά βίντεο για μόδα, είναι πιθανό να βλέπεις περισσότερο παρόμοιο περιεχόμενο. Αν αλληλεπιδράς με ταξιδιωτικές αναρτήσεις, μπορεί να γεμίσει η αρχική σου με προορισμούς.
Αυτό κάνει την εμπειρία πιο προσωπική και συχνά πιο ενδιαφέρουσα.
Δεν σημαίνει όμως ότι το περιεχόμενο που βλέπεις αντιπροσωπεύει τις συνήθειες ή τις απόψεις των περισσότερων ανθρώπων.
Όταν βλέπεις κάτι συνέχεια, αρχίζει να μοιάζει φυσιολογικό
Αν κάθε δεύτερο βίντεο στο feed σου δείχνει ένα συγκεκριμένο είδος διακόσμησης, μπορεί να αρχίσεις να πιστεύεις ότι όλοι έχουν σπίτια με την ίδια αισθητική.
Αν βλέπεις συνεχώς ακριβά ταξίδια, μπορεί να αισθάνεσαι ότι οι άλλοι ταξιδεύουν κάθε μήνα.
Αν εμφανίζονται διαρκώς βίντεο με υπερβολικά οργανωμένες καθημερινές ρουτίνες, μπορεί να σου φαίνεται ότι η δική σου ζωή είναι χαοτική.
Αλλά η επανάληψη δεν είναι απόδειξη ότι κάτι αποτελεί τον κανόνα.
Μπορεί απλώς να σημαίνει ότι η πλατφόρμα έχει καταλάβει πως το συγκεκριμένο περιεχόμενο κρατά την προσοχή σου.
Οι τάσεις μοιάζουν μεγαλύτερες μέσα στη δική τους φούσκα
Κάθε τόσο εμφανίζεται μια νέα αισθητική, μια καινούρια λέξη ή ένα προϊόν που παρουσιάζεται σαν το απόλυτο trend.
Μέσα σε συγκεκριμένες online κοινότητες μπορεί πράγματι να συζητιέται παντού.
Αλλά αν βγεις λίγο από τη συγκεκριμένη ψηφιακή φούσκα, ίσως ανακαλύψεις ότι πολλοί άνθρωποι δεν έχουν ακούσει ποτέ γι’ αυτό.
Δεν σημαίνει ότι το trend δεν υπάρχει. Σημαίνει ότι η σημασία του μπορεί να διαφέρει πολύ ανάλογα με το κοινό.
Το internet δεν είναι μία ενιαία παρέα. Είναι πολλές διαφορετικές κοινότητες που συχνά ζουν σε παράλληλους ψηφιακούς κόσμους.
Η σύγκριση γίνεται πιο δύσκολη όταν βλέπεις μόνο τα highlights
Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν δημοσιεύουν κάθε βαρετή ή δύσκολη στιγμή της ημέρας τους.
Βλέπεις το ταξίδι, όχι απαραίτητα τους μήνες αποταμίευσης που προηγήθηκαν. Βλέπεις το όμορφο outfit, όχι όλες τις φορές που κάποιος δεν ήξερε τι να φορέσει.
Βλέπεις το προσεγμένο σπίτι, όχι όσα χρειάστηκε να μετακινηθούν έξω από το κάδρο.
Και όταν συγκρίνεις αυτή την επιλεγμένη εικόνα με τη δική σου πλήρη καθημερινότητα, η σύγκριση είναι σχεδόν πάντα άδικη.
Δεν χρειάζεται να θεωρείς ψεύτικο οτιδήποτε βλέπεις online. Αρκεί να θυμάσαι ότι βλέπεις ένα μέρος, όχι το σύνολο.
Ο αλγόριθμος δεν ξέρει απαραίτητα τι χρειάζεσαι
Μπορεί να καταλάβει ότι σταματάς συχνά σε ένα είδος βίντεο. Δεν σημαίνει ότι γνωρίζει αν αυτό το περιεχόμενο σε κάνει να αισθάνεσαι καλά.
Ίσως βλέπεις συνεχώς αναρτήσεις για προϊόντα που δεν χρειάζεσαι. Ίσως παρακολουθείς περιεχόμενο που σε κάνει να συγκρίνεις αρνητικά τη ζωή σου με τη ζωή άλλων.
Το ότι κάτι εμφανίζεται συχνά στην αρχική σου δεν σημαίνει ότι αξίζει απαραίτητα τον χρόνο ή τα χρήματά σου.
Μπορείς να αποφασίσεις εσύ τι θέλεις να συνεχίσεις να βλέπεις.
Μπορείς να εκπαιδεύσεις διαφορετικά το feed σου
Δεν ελέγχουμε απόλυτα τους μηχανισμούς των πλατφορμών, αλλά έχουμε κάποιες επιλογές.
Μπορείς να ακολουθήσεις δημιουργούς με διαφορετικά ενδιαφέροντα. Να περιορίσεις λογαριασμούς που σε κουράζουν. Να χρησιμοποιήσεις διαθέσιμες επιλογές ώστε να βλέπεις λιγότερο περιεχόμενο που δεν σε ενδιαφέρει.
Μπορείς επίσης να αναζητήσεις ενεργά θέματα που δεν εμφανίζονται συχνά στην αρχική σου.
Αντί να περιμένεις να σου προτείνει ο αλγόριθμος κάτι διαφορετικό, μπορείς να κάνεις εσύ την πρώτη κίνηση.
Η ζωή έξω από την οθόνη είναι καλό σημείο αναφοράς
Μια συζήτηση με φίλους μπορεί να σου θυμίσει ότι δεν ασχολούνται όλοι με τα ίδια πράγματα.
Μια βόλτα στην πόλη μπορεί να σου δείξει πολύ περισσότερη ποικιλία από όση βλέπεις σε ένα συγκεκριμένο online trend.
Ένα βιβλίο, μια ταινία ή μια συζήτηση με ανθρώπους διαφορετικής ηλικίας μπορεί να σου ανοίξει οπτικές που δεν εμφανίζονται συχνά στο feed σου.
Το internet είναι τεράστια πηγή έμπνευσης. Δεν χρειάζεται όμως να είναι η μοναδική.
Δεν χρειάζεσαι κάθε προϊόν που βλέπεις ξανά και ξανά
Ένα από τα πιο πρακτικά αποτελέσματα της επανάληψης είναι ότι μπορεί να αρχίσουμε να επιθυμούμε πράγματα που αρχικά δεν μας ενδιέφεραν.
Ένα προϊόν εμφανίζεται σε ένα βίντεο. Μετά σε δεύτερο. Μετά σε τρίτο. Ξαφνικά μοιάζει απαραίτητο.
Πριν το αγοράσεις, μπορείς να κάνεις μια απλή ερώτηση: το ήθελα πριν αρχίσω να το βλέπω παντού;
Αν η απάντηση είναι όχι, ίσως αξίζει να περιμένεις λίγο.
Μια τάση μπορεί να είναι διασκεδαστική χωρίς να χρειάζεται να γίνει προσωπική σου αγορά.
Η διαφορετικότητα του κόσμου δεν χωρά σε μία αρχική σελίδα
Υπάρχουν άνθρωποι με διαφορετικά γούστα, διαφορετικές οικονομικές δυνατότητες, διαφορετικές συνήθειες και εντελώς διαφορετικές καθημερινότητες.
Δεν ζουν όλοι με τον ίδιο τρόπο. Δεν ντύνονται όλοι το ίδιο. Δεν έχουν όλοι τους ίδιους στόχους.
Και ευτυχώς.
Η πραγματική ζωή είναι πολύ πιο ενδιαφέρουσα από μια ατελείωτη σειρά παρόμοιων εικόνων.
Κράτα το feed στη σωστή του θέση
Δεν χρειάζεται να σταματήσεις να χρησιμοποιείς social media για να αποκτήσεις μια πιο ισορροπημένη σχέση μαζί τους.
Μπορείς να απολαμβάνεις τις τάσεις, να ανακαλύπτεις δημιουργούς και να βρίσκεις ιδέες που πραγματικά σου αρέσουν.
Απλώς μην αφήνεις την αρχική σου σελίδα να καθορίζει τι θεωρείς φυσιολογικό, επιτυχημένο ή απαραίτητο.
Το feed σου μπορεί να είναι ένα παράθυρο στον κόσμο. Δεν είναι όμως ολόκληρος ο κόσμος. Και η δική σου ζωή δεν χρειάζεται να μοιάζει με αυτό που σου προτείνει ο αλγόριθμος για να έχει αξία.
