Είναι Σάββατο πρωί. Ξυπνάς χωρίς ξυπνητήρι, κοιτάς το κινητό και συνειδητοποιείς ότι δεν έχεις κανονίσει απολύτως τίποτα. Ούτε καφέ, ούτε φαγητό, ούτε εκείνη την έξοδο που συζητάτε εδώ και δύο εβδομάδες αλλά κανείς δεν έχει αποφασίσει πού θα γίνει. Για μερικά δευτερόλεπτα αισθάνεσαι ανακούφιση. Έπειτα ανοίγεις τα social media και βλέπεις ανθρώπους που βρίσκονται ήδη σε παραλίες, βουνά, brunch και μικρές αποδράσεις.
Ξαφνικά, η ελεύθερη ημέρα σου μοιάζει λιγότερο με δώρο και περισσότερο με χαμένη ευκαιρία. Μήπως έπρεπε να είχες οργανώσει κάτι; Μήπως όλοι περνούν καλύτερα από εσένα; Μήπως το Σάββατο έχει κάποια κρυφή βαθμολογία και εσύ ξεκίνησες με μηδέν;
Η απάντηση είναι όχι. Αλλά είναι εντυπωσιακό πόσο δύσκολο έχει γίνει να το πιστέψουμε.
Πότε η ξεκούραση έγινε άλλη μία υποχρέωση;
Κατά τη διάρκεια της εβδομάδας μετράμε ώρες, προθεσμίες και εκκρεμότητες. Περιμένουμε το Σαββατοκύριακο για να ξεφύγουμε από το πρόγραμμα. Κι όταν τελικά φτάνει, συχνά φτιάχνουμε ένα καινούριο, εξίσου απαιτητικό. Πρέπει να δούμε φίλους, να βγούμε, να γυμναστούμε, να τακτοποιήσουμε το σπίτι, να επισκεφθούμε ένα ενδιαφέρον μέρος και, ιδανικά, να επιστρέψουμε τη Δευτέρα γεμάτοι ενέργεια.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι δραστηριότητες είναι κακές. Το να περνάς χρόνο με ανθρώπους που αγαπάς ή να ανακαλύπτεις νέα μέρη μπορεί να είναι υπέροχο. Το πρόβλημα εμφανίζεται όταν ακόμη και ο ελεύθερος χρόνος αντιμετωπίζεται σαν λίστα επιτευγμάτων.
Δεν χρειάζεται να γεμίσεις κάθε κενό του προγράμματός σου για να θεωρείται ότι έζησες μια καλή ημέρα. Μερικές φορές το πιο χρήσιμο πράγμα που μπορείς να κάνεις είναι να αφήσεις ένα απόγευμα να εξελιχθεί χωρίς συγκεκριμένο σχέδιο.
Η ξεκούραση δεν είναι ανταμοιβή που πρέπει πρώτα να κερδίσεις ολοκληρώνοντας αρκετές δραστηριότητες. Είναι φυσιολογική ανάγκη, ακόμη κι όταν δεν συνοδεύεται από φωτογραφίες ή ενδιαφέρουσες ιστορίες.
Το feed δεν δείχνει ολόκληρο το Σάββατο κανενός
Τα social media έχουν έναν ιδιαίτερο τρόπο να μετατρέπουν τις συνηθισμένες ημέρες σε διαγωνισμό εμπειριών. Βλέπεις ένα όμορφο τραπέζι, μια θέα, μια παρέα που γελά και μια φωτογραφία από κάποιο μέρος που δεν έχεις επισκεφθεί. Όλα αυτά μπορούν να δημιουργήσουν την εντύπωση ότι κάπου αλλού συμβαίνει διαρκώς κάτι καλύτερο.
Ξεχνάμε όμως ότι παρακολουθούμε επιλεγμένες στιγμές. Δεν βλέπουμε απαραίτητα τη διαδρομή μέσα στην κίνηση, την κούραση, την αναμονή ή τις ώρες που κάποιος πέρασε κι εκείνος στο σπίτι. Και δεν υπάρχει λόγος να τις βλέπουμε. Κανείς δεν είναι υποχρεωμένος να δημοσιεύει μια πλήρη αναφορά της ημέρας του.
Το πρόβλημα αρχίζει όταν συγκρίνουμε τη δική μας ολόκληρη πραγματικότητα με τα πιο φωτογενή λεπτά των άλλων. Τότε ένας ήσυχος καφές στο μπαλκόνι μπορεί να μοιάζει ασήμαντος, παρόλο που εκείνη τη στιγμή είναι ακριβώς αυτό που χρειαζόμαστε.
Αν παρατηρείς ότι το ατελείωτο scrolling σε κάνει να αμφισβητείς την ημέρα σου, μπορείς απλώς να αφήσεις για λίγο το κινητό στην άκρη. Όχι σαν αυστηρή ψηφιακή αποτοξίνωση με κανόνες και χρονόμετρα. Απλώς για να δεις τι θέλεις να κάνεις όταν δεν παρακολουθείς τι κάνουν όλοι οι υπόλοιποι.
Η πολυτέλεια του να αποφασίζεις εκείνη τη στιγμή
Ένα Σάββατο χωρίς σχέδια έχει κάτι που συχνά υποτιμάμε: επιλογές. Μπορείς να βγεις για περπάτημα επειδή έχει καλό καιρό. Να μπεις σε ένα βιβλιοπωλείο χωρίς να βιάζεσαι. Να μαγειρέψεις κάτι που απαιτεί περισσότερο χρόνο ή να παραγγείλεις φαγητό και να δεις μια ταινία που περιμένει μήνες στη λίστα σου.
Μπορείς ακόμη και να αλλάξεις γνώμη. Να ξεκινήσεις με την ιδέα ότι θα μείνεις σπίτι και το απόγευμα να στείλεις ένα μήνυμα για έναν αυθόρμητο καφέ. Ή να έχεις σκεφτεί μια βόλτα και τελικά να αποφασίσεις ότι προτιμάς να ξεκουραστείς.
Όταν το πρόγραμμα δεν είναι γεμάτο, αποκτάς χώρο να ακούσεις καλύτερα τη διάθεσή σου. Ίσως διαπιστώσεις ότι έχεις ανάγκη από παρέα. Ίσως από ησυχία. Ίσως από μια μικρή δραστηριότητα που δεν θα έμπαινε ποτέ σε μια λίστα με τα καλύτερα πράγματα που μπορείς να κάνεις στην πόλη.
Η ελευθερία του Σαββάτου δεν βρίσκεται πάντα στο πόσα πράγματα μπορείς να κάνεις, αλλά στο ότι δεν χρειάζεται να κάνεις κάτι συγκεκριμένο.
Η βαρεμάρα δεν είναι πάντα εχθρός
Έχουμε συνηθίσει να γεμίζουμε κάθε μικρή παύση. Περιμένοντας τον καφέ, ανοίγουμε μια εφαρμογή. Όταν τελειώνει ένα επεισόδιο, ξεκινάμε το επόμενο. Ακόμη και στις στιγμές ξεκούρασης, αναζητούμε κάτι που θα κρατήσει το μυαλό μας απασχολημένο.
Γι’ αυτό μια ημέρα χωρίς πρόγραμμα μπορεί αρχικά να μοιάζει άβολη. Δεν ξέρεις αμέσως τι να κάνεις και αισθάνεσαι ότι πρέπει να βρεις κάτι ενδιαφέρον. Αν όμως αφήσεις λίγη από αυτή την αμηχανία να υπάρχει, μπορεί να ανακαλύψεις μια επιθυμία που δεν είχες προσέξει.
Μπορεί να θυμηθείς ένα παλιό χόμπι, να ξεκινήσεις ένα βιβλίο ή να θελήσεις να τηλεφωνήσεις σε κάποιον. Μπορεί, βέβαια, να μη συμβεί απολύτως τίποτα αξιοσημείωτο. Κι αυτό δεν ακυρώνει την αξία της ημέρας.
Δεν χρειάζεται να μετατρέψουμε ούτε τη βαρεμάρα σε εργαλείο παραγωγικότητας. Δεν είναι υποχρεωμένη να γεννήσει μια μεγάλη ιδέα ή ένα δημιουργικό σχέδιο. Μπορεί απλώς να είναι ένα διάλειμμα από τη συνεχή ανάγκη για ερεθίσματα.
Το καλύτερο πρόγραμμα μπορεί να είναι ένα πολύ μικρό πρόγραμμα
Αν η απόλυτη έλλειψη σχεδίων σε αγχώνει, δεν χρειάζεται να περάσεις απότομα στο άλλο άκρο. Μπορείς να επιλέξεις ένα μόνο πράγμα που θα ήθελες να κάνεις. Έναν περίπατο, έναν καφέ, λίγη τακτοποίηση ή μια επίσκεψη σε ένα αγαπημένο μέρος.
Έτσι η ημέρα αποκτά έναν χαλαρό άξονα, χωρίς να γεμίζει υποχρεώσεις. Τα υπόλοιπα μπορούν να μείνουν ανοιχτά. Δεν υπάρχει ανάγκη να προγραμματίσεις ακόμη και την ώρα που θα ξεκουραστείς.
Αξίζει επίσης να θυμάσαι ότι δεν έχουν όλοι την ίδια σχέση με τον ελεύθερο χρόνο. Κάποιοι γεμίζουν ενέργεια μέσα από δραστηριότητες και παρέες. Άλλοι χρειάζονται περισσότερη ησυχία. Οι ανάγκες μας μπορεί να αλλάζουν από εβδομάδα σε εβδομάδα, ανάλογα με την κούραση και όσα συμβαίνουν στη ζωή μας.
Το σημαντικό δεν είναι να υιοθετήσεις έναν συγκεκριμένο τρόπο να περνάς το Σάββατο. Είναι να μη θεωρείς ότι υπάρχει μόνο ένας σωστός.
Μια ημέρα δεν χρειάζεται απολογισμό
Το βράδυ, λίγο πριν κοιμηθείς, μπορεί να μπεις στον πειρασμό να αξιολογήσεις πώς πέρασε η ημέρα. Αν δεν έκανες κάτι ιδιαίτερο, ίσως σκεφτείς ότι το Σάββατο χάθηκε. Όμως η ξεκούραση, η ησυχία και ο χρόνος χωρίς απαιτήσεις δεν εμφανίζονται εύκολα σε έναν τέτοιο απολογισμό.
Μπορεί να μη φωτογράφισες τίποτα. Να μη γνώρισες κανέναν καινούριο άνθρωπο. Να μη δοκίμασες ένα καινούριο μαγαζί. Αλλά ίσως κοιμήθηκες όσο χρειαζόσουν, έφαγες χωρίς βιασύνη και πέρασες μερικές ώρες χωρίς να σκέφτεσαι την επόμενη υποχρέωση.
Αυτό δεν είναι αποτυχημένο Σάββατο. Είναι μια ημέρα που σου ανήκε.
Και αν αύριο αποφασίσεις να οργανώσεις κάτι πιο δραστήριο, θα το κάνεις επειδή πραγματικά το θέλεις. Όχι επειδή πρέπει να αποδείξεις ότι αξιοποίησες σωστά το Σαββατοκύριακό σου. Μερικές φορές, το καλύτερο σχέδιο είναι να αφήσεις χώρο για τη ζωή να συμβεί χωρίς να της έχεις στείλει προηγουμένως πρόσκληση στο ημερολόγιο.
